• دیابت چیست؟

    دیابت یا بیماری قند یک اختلال متابولیک (سوخت و سازی) در بدن است. در این بیماری توانایی تولید انسولین در بدن از بین می‌رود و یا بدن در برابر انسولین مقاوم شده و بنابراین انسولین تولیدی نمی‌تواند عملکرد طبیعی خود را انجام دهد. نقش اصلی انسولین پایین آوردن قند خون توسط مکانیزم‌های مختلفی است. انسولین هورمونی است که مواد غذایی قندی و نشاسته و… را در بدن به انرژی تبدیل می‌نماید. تاکنون علت بروز این بیماری کشف نشده است ولی گمان می‌رود که زمینه مساعد ژنتیکی و عوامل محیطی همچون چاقی و بی تحرکی در ابتلا به این بیماری نقش موثری داشته باشد.

    دیابت چیست؟

بسیار محتمل است که حتی با نشانه‌های بسیار کوچک، مبتلا به دیابت باشید! چنین وضعیتی سبب می‌شود تقریبا نیمی از افراد مبتلا به دیابت نوع 2، غافل از وضعیت خود، رها شوند. در اصل شرایطی وجود دارد به نام "پیش دیابت" که معمولا برای ابتلا به دیابت نوع 2 شناخته می‌شود و هیچ نشانه ملموسی ندارد. در واقع دیابت نوع 2 و نشانه‌های آن به آرامی مشخص می‌شوند.

از علائم معروف و شایع قند خون بالا، تکرر ادرار و تشنگی است. مشکلاتی چون خستگی، کم آبی بدن و غذا خوردن، از جمله نشانه‌های معروف دیگر قند خون بالا می‌باشد که بایستی به آن‌ها بسیار توجه کرد.

تشخیص دیابت

راه دقیق تشخیص علائم دیابت در دست پزشکان است. پیش از آنکه آزمایش بر روی بیمار انجام شود، اگر بیمار علائم خاصی را گزارش دهد، پزشک به احتمال بروز بیماری مشکوک خواهد شد. پزشکان صحت علائم را با پرسش‌هایی در مورد تاریخچه استفاده دارو از بیمار، ارزیابی می‌کنند.

پزشکان ممکن است بر حسب نیاز، برخی آزمایش‌های فیزیکی را نیز بر روی بیمار انجام دهند. این آزمایشات می‌تواند شامل بررسی پاها به منظور ایجاد تغییرات احتمالی در روند حسی آن‌ها باشد که در حال توسعه هستند.

انوع دیابت

دیابت نوع 1

در این دسته از مبتلایان، تولید انسولین در بدن به طور کامل قطع می‌شود، در نتیجه قند موجود نمی‌تواند وارد سلول‌ها شده و انرژی بدن را تامین نماید و همین مسئله افزایش شدید قند خون را سبب می‌شود. حدود ۵% تا ۱۰% کل دیابتی‌ها، مبتلایان نوع ۱ تشکیل می‌دهند.

دیابت نوع 2

دیابت نوع 2 در واقع بیماری­ای است که در آن پانکراس انسان به مقدار کافی انسولین تولید نکرده و یا بدن انسولین تولید شده را به گونه‌ای مناسب مصرف نمی­‌کند. در نتیجه این موضوع گلوکز (قند) بدن به جای تبدیل شدن به انرژی مورد نیاز ماهیچه‌­ها، تنها در خون جمع می­‌شود.

بدن گلوکز را از غذاهایی چون نان، سیب زمینی، برنج، پاستا، شیر و میوه، به دست می‌­آورد. به منظور مصرف گلوکز جذب شده توسط هر یک از این منابع، بدن نیاز به انسولین دارد. انسولین هرمونی است که بدن توسط آن سطح گلوکز (قند) خون را کنترل می­‌کند.

دیابت بارداری

دیابت بارداری، نوعی از دیابت است که گریبان زنان باردار را می­‌گیرد! این بیماری به طور معمول در طول سه­‌ماهه دوم یا سوم بارداری پدیدار می­‌شود. زنانی که دچار دیابت بارداری می‌­شوند تا پیش از بارداری دیابت نداشته‌­اند، همچنین به طور معمول این بیماری پس از تولد نوزاد از بین می‌­رود. در برخی زنان بیماری دیابت ممکن است در سه­‌ماهه اول تشخیص داده شود، که به طور معمول در این موارد شرایط بیماری پیش از بارداری نیز وجود داشته‌­اند.

به طور معمول دیابت بارداری در آزمایش خونی که در بازه هفته 24 تا 28 بارداری انجام می‌­شود، تشخیص داده می‌­شود. البته زمانی که پیش از بارداری نیز نشانه­‌هایی در خود داشته‌­اند، زودتر مورد تیس قرار می‌­گیرند. با مدیریت مناسب شرایط دیابت بارداری، می‌­توان شانس داشتن دوران بارداری همراه با سلامتی و در نهایت پرورش کودکی سالم را بالا برد.

دیابت و افسردگی

شما دیابت دارید. شما ممکن است احساس استرس و یا پریشانی داشته باشید، ولی این احساس‌ها با افسردگی تفاوت دارند. در مورد علائم افسردگی و راه‌های درمان آن اطلاعات خود را بالا ببرید. استرس واکنش طبیعی شما به اتفاقاتی است که در زندگی شما می‌افتد؛ خواه اتفاقات مثبت و خواه منفی. احساس پریشانی و بی قراری نوعی استرس بشمار می‌رود و برای افرادی که دیابت دارند غیرطبیعی نیست.

ولی افسردگی با استرس روزانه تفاوت دارد. افسردگی نوعی بیماری بشمار می‌رود. افرادی که دیابت دارند با احتمال بیشتری در معرض ابتلای به افسردگی قرار دارند. در حقیقت برخی از محققین در مورد این موضوع مطالعه می‌کنند که اول افسردگی پدیدار می شود و یا دیابت.

دیابت و تاثیر آن بر پاها

افزایش قند خون باعث آسیب زدن به عصب‌ها و گردش خون می‌شود به همین علت افراد دیابتی احتمال بیشتری دارد تا در مورد سلامت پاهای خود به مشکل بخورند. اگر افزایش سطح قند خون بدون درمان ادامه یابد، می‌تواند منجر به زخم و عفونت پاها و در بدترین حالت نیاز به قطع شدن پاها شود.

اگرچه با درمان مناسب و مراقبت خوب از پاها، بیشتر مشکلات پا قابل اجتناب هستند. بنابراین ما به شما پیشنهاد می‌دهیم که همیشه در خانه به سلامت پاهای خود توجه کنید و حداقل سالی یک بار پاهای خود را توسط یک متخصص دوره دیده چکاپ کنید.

اگر پزشک‌تان به شما در مورد مشکلات پا هشدار داده است ممکن است در معرض حمله پا قرار داشته باشید. دانستن و تشخیص حمله پا و مراقبت‌های لازم برای اجتناب از آن اهمیت زیادی دارد. حمله پا آسیبی به هر دو پا (یا یکی از پاها) است که در اثر کاهش گردش خون در پاهای فرد و کاهش احساس در پاها ایجاد می‌شود. حمله پا فوریت درمانی است که نیاز به توجه جدی دارد.

اغلب مواقع این وضعیت با یک زخم کوچک در پاها شروع می‌شود و در مدت کوتاهی می‌تواند منجر به ایجاد زخم‌های بزرگتر شود. این وضعیت می‌تواند از یک تاول کوچک که ناشی از بیحسی در پاهایتان است یا در اثر ایجاد خراشی ناشی از ایستادن در یک سطح برنده، ایجاد شود. ممکن است بعلت بیحسی پاهایتان دردی را حتی در پاهایتان حس نکرده باشید.

دیابت نوع 1 در کودکان

برای نوجوانان و کودکانی که مبتلا به دیابت نوع 1 هستند، زمان واقعی تشخیص دیابت معمولا موقعیتی گیج کننده و ترسناک است. آنها خاطراتی را در ذهنشان در مورد بیمار بودن، رفتن به بیمارستان و بیدار شدن با ترس در حالیکه توسط تیم پزشکی محاصره شده‌اند، بخاطر می‌آورند. تمامی این‌ها مانند کابوسی وحشتناک است که بهتر است فراموش شود.

ولی دیابت را براحتی نمی‌توان فراموش کرد. برخلاف دیگر بیماری‌های دوران کودکی، دیابت نوع 1 از خاطر فرد بیرون نمی‌رود. زمانی که کودک به تدریج متوجه این موضوع می‌شود ناراحت و پریشان می‌شود، ترس وجودش را فرا می‌گیرد و آرزو می‌کند که کاش زمان به عقب باز می‌گشت و همه چیز مانند گدشته می‌شد.

تمامی افراد – و خانواده‌ها- روش متفاوتی برای رودررو شدن با مسائل و پدیده‌های پیرامون خود دارند، و کودکان نیز احتمالا روش مواجهه والدینشان با مسسائل مختلف را فرا می‌گیرند و کپی می‌کنند. پس از شوک فیزیکی و روانی که بعد از تشخیص دیابت اتفاق می‌افتد از کودک نباید انتظار داشت که با این بیماری به سرعت و با واقع بینی کنار بیاید. باید به کودک اجازه داد تا احساساتش را بروز دهد و در مورد این شوک بزرگ و تغییراتی که به سبب آن در زندگی‌اش ایجاد شده است صحبت کند و توسط اطرافیانش تایید شود.

هیپوگلیسمی و هایپرگلیسمی (هیپو و هایپر)

دیابت بیماری قابل کنترلی است، اما کلید مدیریت و زندگی با بیماری دیابت ایجاد تعادل میان مصرف دارو، تزریق انسولین و تغذیه و فعالیت می‌باشد. زمانی که این تعادل وجود نداشته باشد یکی از شرایط زیر اتفاق می‌افتد: یا قند خون بشدت افت می‌کند و حالت هیپوگلیسمی‌ (كاهش‌ قند خون‌) رخ می‌دهد؛ یا قند خون افزایش می‌یابد و هایپرگلیسمی (افزایش قند خون) پدید می‌آید.

صرف نظر از اینکه چقدر در مورد دیابت اطلاعات دارید و چقدر مراقب هستید،حتی اگر دیابت شما درمان شود، احتمال دارد حالات هیپو و هایپر را تجربه کنید. با تیم پزشکی خود مشورت کنید تا مطمئن شوید که مراقبت‌های درمانی که دریافت می‌کنید آیا منجر به شرایط هیپو یا هایپر می‌شود یا خیر.

هیپوگلیسمی‌ (هیپو)

هیپوگلیسمی به معنای کاهش قند خون پایین‌تر از سطح 4 میلی مول در لیتر (mmol/L) می‌باشد. این مقدار قند خون انرژی لازم برای فعالیت بدنتان را فراهم نمی‌کند. هیپو می‌تواند بسرعت اتفاق بیفتد و علائمی که هر فرد تجربه می‌کند متفاوت است، اما برخی علائم مشترک عبارتند از: احساس لرزش، عرق کردن، احساس ضعف، خستگی، تاری دید، فقدان تمرکز، سردرد، بغض داشتن، زودرنجی، رنگ پریدگی.

هایپرگلیسمی (هایپر)

در سمت دیگر این طیف هایپرگلیسیمی یا هایپر قرار دارد. این حالت زمانی اتفاق می‌افتد که قند خون شما به سطح بالایی می‌رسد؛ معمولا بالاتر از سطح 7 میلی مول در لیتر (mmol/L) قبل از یک وعده غذایی و 8.5 میلی مول در لیتر (mmol/L) دو ساعت بعد از صرف یک وعده غذایی. علائم هایپرگلیسیمی عبارتند از:ادرار بیش از حد بخصوص در شب، تشنگی زیاد، سردرد ، خستگی و رخوت.

دیابت و تاثیر آن بر چشم‌ها (رتینوپاتی)

رتینوپاتی دیابتی یا "رتینوپاتی" به معنی آسیب به شبکیه چشم است و یکی از عوارضی است که می‌تواند افراد دیابتی را تحت تاثیر قرار دهد. وقتی سطح گلوکز خون بصورت مداوم بالا باشد به چشمهای‌تان آسیب وارد می‌شود. برای کاهش احتمال بروز مشکلات چشمی، قند خون، فشار خون و چربی‌های خون باید در محدوده مجاز نگه داشته شود، محدوده‌ای که توسط تیم پزشکی شما تایید می‌شود. هدف درمان دیابت از طریق سبک زندگی سالم دستیابی به این محدوده‌های مجاز تعریف شده می‌باشد.

بیماری‌های کاردیو-واسکیولار

آسیب به قلب و رگ‌های خونی تحت عنوان بیماری‌های کاردیو-واسکیولار شناخته می‌شود و افراد دیابتی احتمال بیشتری دارد تا به این بیماری‌ها مبتلا شوند. عبارت کاردیوواسکیولار عموما برای سیستم گردش خون که شامل قلب و رگ‌های خونی بدن شماست به کار می‌رود. عبارت"بیماری‌های کاردیو-واسکیولار" (CVD) شامل بیماری‌های قبلی، سکته و تمامی بیماری‌های مرتبط با قلب و سیستم گردش خون است.

ماردین