• محدوده قند خون

    کسب اطلاع و درک محدوده گلوکز خون نقش مهمی در مدیریت و کنترل بیماری دیابت دارد. در این مقاله محدوده نرمال قند خون کودکان و بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع 1 و دیابت نوع 2 را بیان می‌کنیم تا افراد دیابتی را بتوانیم بهتر تشخیص دهیم.

    محدوده قند خون

اگر فرد دیابتی دستگاه سنجش قند خون و یا نوارهای تست قند خون را داشته باشد، باید از محدوده قند خون در حالات مختلف اطلاع داشته باشد تا بتواند تشخیص دهد قند خونش در چه محدوده‌ای قرار دارد و دیابت خود را کنترل کند. سطح قند خون پیشنهادی برای هر فرد متفاوت است و نیاز است تا نظر تیم پزشکی خود را در این مورد بدانید.

بعلاوه خانم‌هایی که در دوارن بارداری هستند ممکن است سطوح قند خون خود را با محدوده هدفی که برای خانم‌های باردار در نظر گرفته شده است تنظیم کنند.

محدوده‌های قند خونی که در این مقاله آورده شده است برگرفته از موسسه ملی تعالی بالینی (NICE) می‌باشد، ولی محدوده هدف هر فرد ممکن است با فرد دیگر متفاوت باشد از این رو نظر مشاور دیابت یا پزشک شخصیتان در این مورد مهم است.

محدوده هدف پیشنهادی برای تنظیم سطوح قند خون

در این قسمت محدوده هدف پیشنهادی برای سطح گلوکز خون برای افراد بالغ مبتلا به دیابت نوع 1 و 2 و همچنین برای کودکان مبتلا به دیابت نوع 1 آورده شده است.

محدوده قند خون پیشنهادی توسط موسسه ملی تعالی بالینی (NICE)
سطوح هدف بر حسب نوع دیابت زمان بیدار شدن قبل از وعده غذایی حداقل 90 دقیقه بعد از وعده غذایی
افراد غیر دیابتی - 4 تا 5.9 میلی مول در لیتر زیر 7.8 میلی مول در لیتر
دیابت نوع 2 - 4 تا 7 میلی مول در لیتر زیر 8.5 میلی مول در لیتر
دیابت نوع 1 5 تا 7 میلی مول در لیتر 4 تا 7 میلی مول در لیتر 5 تا 9 میلی مول در لیتر
کودکان مبتلا به دیابت نوع 1 4 تا 7 میلی مول در لیتر 4 تا 7 میلی مول در لیتر 5 تا 9 میلی مول در لیتر

محدوده قند خون نرمال و دیابتیک

اکثر افراد سالم دارای محدوده قند خون به شرح زیر می‌باشند:

بین 4 تا 6 میلی مول بر لیتر (mmol/L) یا 72 تا 108 میلی گرم در دسی لیتر (mg/dL) در زمان ناشتا بودن

حداکثر 7.8 میلی مول بر لیتر (mmol/L) یا 140 میلی گرم در دسی لیتر (mg/dL) دو ساعت بعد از صرف غذا

برای افراد دیابتی محدوده قند خون هدف عبارت است از:

قبل از غذا: بین 4 تا 7 میلی مول بر لیتر (mmol/L) برای افراد مبتلا به دیابت نوع 1 و 2. بعد از وعده غذایی: زیر 9 میلی مول بر لیتر (mmol/L) برای افراد مبتلا به دیابت نوع 1 و زیر زیر 8.5 میلی مول بر لیتر (mmol/L) برای افراد مبتلا به دیابت نوع 2.

تشخیص دیابت بر اساس سطوح قند خون

جدول زیر معیارهایی را براساس سطح قند خون برای تشخیص دیابت و پیش دیابت بیان می‌کند.

سطوح قند خون برای تشخیص دیابت
آزمایش قند خون پلاسما نرمال پیش دیابت دیابت
اتفاقی زیر 11.1 میلی مول بر لیتر (mmol/L) زیر 200 میلی گرم در دسی لیتر (mg/dL) موجود نیست 11.1 میلی مول بر لیتر یا بیشتر 200 میلی گرم در دسی لیتر یا بیشتر
ناشتا زیر 6.1 میلی مول بر لیتر (mmol/L) زیر 108 میلی گرم در دسی لیتر (mg/dL) بین 6.1 تا 6.9 میلی مول بر لیتر بین 108 تا 125 میلی گرم در دسی لیتر 7 میلی مول بر لیتر یا بیشتر 126 میلی گرم در دسی لیتر یا بیشتر
2 ساعت بعد از صرف غذا زیر 7.8 میلی مول بر لیتر (mmol/L) زیر 140 میلی گرم در دسی لیتر (mg/dL) بین 7.8 تا 11 میلی مول بر لیتر بین 140 تا 199 میلی گرم در دسی لیتر 11.1 میلی مول بر لیتر یا بیشتر 200 میلی گرم در دسی لیتر یا بیشتر

آزمایش اتفاقی قند خون پلاسما

آزمایش خون برای سنجش قند خون پلاسما می‌تواند در هر زمانی انجام شود. این آزمایش نیاز به هیچ برنامه‌ای ندارد. بنابراین در تشخیص دیابت نوع 1 که زمان عنصر مهمی بشمار می‌رود، استفاده زیادی دارد.

آزمایش ناشتا قند خون پلاسما

آزمایش ناشتا قند خون پلاسما باید بعد از 8 ساعت غذا نخوردن انجام شود و بنابراین اکثر مواقع در صبح‌ها انجام می‌شود. راهنمای تدوین شده توسط موسسه ملی تعالی بالینی (NICE) بیان می کند که اگر نتیجه بدست آمده 5.5 میلی مول بر لیتر بود فرد در ریسک ابتلا به دیابت نوع 2 قرار دارد، بخصوص زمانی که این نتیجه با عوامل دیگری که ریسک ابتلا به دیابت نوع 2 را تشدید می‌کند همراه باشد.

آزمايش تحمل گلوكز خوراكي (OGTT)

در این آزمایش ابتدا در حالت ناشتا از فرد نمونه خون گرفته می‌شود، سپس فرد یک نوشیدنی خیلی شیرین که حاوی 75 گرم گلوکز است را می‌نوشد. بعد از این فرد باید 2 ساعت استراحت کند و بعد از 2 ساعت از وی آزمایش خون دیگری گرفته شود.

آزمایش HbA1c برای تشخیص دیابت

این آزمایش قند خون فرد را بطور مستقیم اندازه گیری نمی‌کند، بلکه نتیجه این آزمایش به ارزیابی بلند مدت قند خون طی 3-2 ماه اخیر کمک شایانی می‌کند. مقادیری که می‌تواند نشانگر ابتلا به دیابت یا پیش دیابت باشد عبارتند از:

وضعیت نرمال: زیر 42 mmol/mol (6%)

وضعیت پیش دیابت: 42 تا 47 mmol/mol (6 تا 6.4%)

وضعیت دیابت: 48 mmol/mol (6.5% یا بیشتر)

چرا کنترل سطح قند خون مهم است؟

کنترل قند خون در محدوده مجاز بسیار حیاتی است. زیرا سطوح قند خون بالا در بلند مدت ریسک ابتلا به عوارض دیابت را تشدید می‌کند. برخی از عوارض دیابت شامل موارد زیر می‌شود:

لیست عوارض دیابت که در بالا ذکر شد ممکن است خطرناک بنظر برسد، ولی نکته مهم این است که با کنترل سطح قند خون این ریسک به حداقل می‌رسد. ایجاد تغییرات کوچک در سطح قند خون نتایج بسیار مثبتی در پی دارد و درصورتیکه قند خون خود را در بیشتر روزها در محدوده مجاز نگه دارید تفاوت بزرگی در سلامت شما ایجاد می‌شود.

ماردین