کانون سلامتی کانون سلامتی


درباره ی انسولین بیشتر بدانیم (بخش 3)

درباره ی انسولین بیشتر بدانیم (بخش 3)

خلاصه مطلب: • روشهای مختلف برای تزریق انسولین کدامند؟ انسولین باید زیر پوست تزریق گردد.انسولین در جایی که بافت زیر پوستی نامیده می شود، تزریق می گردد. چندین روش مختلف برای تزریق انسولین به صورت زیر پوستی وجود دارد: ۱) تزریق زیر پوستی ( SubCutaneous Injection) تزریق زیر پوستی با استفاده از (نیدل) و سرنگ عمومی ترین...



• روشهای مختلف برای تزریق انسولین کدامند؟
انسولین باید زیر پوست تزریق گردد.انسولین در جایی که بافت زیر پوستی نامیده می شود، تزریق می گردد. چندین روش مختلف برای تزریق انسولین به صورت زیر پوستی وجود دارد:
۱) تزریق زیر پوستی ( SubCutaneous Injection)
تزریق زیر پوستی با استفاده از (نیدل) و سرنگ عمومی ترین روش دریافت انسولین است. تکنیک تزریق بسیار مهم است . اما با کمی تمرین اکثر افراد می توانند، روش تزریق انسولین را به خود یا بچه های خردسال بیاموزند. تزریق معمولاً با مالیدن پنبه آغشته با الکل در محل تزریق و جمع کردن پوست ناحیه تزریق بوسیله دو انگشت و داخل کردن نیدل به داخل پوست و فشار دادن و فرو بردن انتهای سرنگ صورت می گیرد.
۲) قلم انسولین (Pen injection)

تزریق با قلم انسولین بسیار مشابه به تزریق با نیدل و سرنگ است اما قلم تزریق کننده به خصوص در مواردی که مقدار دوز انسولین بسیار کم می باشد روش مفید و دقیق تری می باشد.
۳) دستگاه اینجکتور( High Pressure jet injection )
این دستگاه انسولین را با فشار به داخل پوست تزریق می کند که درد بسیار کمتری نسبت به استفاده از سرنگ و نیدل دارد. صرف نظر از قیمت اینجکتور که معمولاً کمی گران است می تواند روش خوبی برای تزریق انسولین باشد. در حال حاضر در بازار تحت نام تجاری اینجکس موجود است.
۴)پمپ انسولین (Injection Pump)
در این روش انسولین بوسیله پمپ بطور مداوم به داخل بدن وارد می گردد. به این روش(continuous SubCutaneous insulin infusion) CSIIیا تزریق زیر پوستی مداوم انسولین می گویند . این روش فقط برای بیماران مبتلا به دیابت نوع اول توصیه می شود.
این پمپ به یک نیدل یا سوزن وصل است که این نیدل در زیر پوست جای گذاری می شود. انسولین در پمپ در یک مخزن ذخیره می شود. این مخزن برنامه ریزی شده است که چه مقدار انسولین را به صورت مداوم و قطره قطره در روز و شب به بدن وارد کند.
پمپ می تواند بدون نیاز به کنترل و اندازه گیری قند خون به مدت یک ساعت از بدن جدا شود. اگر پمپ به مدت طولانی تری از بدن جدا شود برای بازگشت سطح قند خون به مقدار مورد نظر نیاز به تزریق انسولین خواهد بود. این دستگاه نیز معایب و محاسن دارد.

مزایای استفاده از پمپ انسولین:
پمپ انسولین این مزیت را دارد که به بیمار اجازه می دهد زمان دریافت غذا را به دلخواه تغییر دهد و بیمار در انجام فعالیتهای روزانه آزادی عمل بیشتری داشته و راحت تر باشد . بعلاوه سطح قند خون بیمار هر روز نسبت به روز دیگر از تغییرات کمتری خواهد داشت.
معایب پمپ انسولین:
قیمت پمپ های انسولین و سایر لوازمات جانبی آن نسبت به سرنگ انسولین و نیدل ها گران تر است. بعلاوه نزدیک به 40% از مردمی که از پمپ انسولین استفاده می کنند دچار مشکلاتی نظیر بروز عفونت در محل تزریق می گردند. تا 86% از این افراد بعد از استفاده از پمپ به مدت یکسال با خوب کار نکردن پمپ مواجه می شوند که در خلال این حالت خطر بروز کتواسیدوز دیابتی وجود دارد.

روش و تکنیک تزریق انسولین:
زاویه و عمق هر تزریق انسولین خیلی مهم است . اگر زوایه خیلی کم باشد انسولین تزریق شده سبب ایجاد درد و جذب کمتر می شود. اگر زاویه خیلی زیاد باشد سبب تزریق و ورود انسولین به عضله و جذب خیلی سریع انسولین می گردد.

محل تزریق
پزشکان غالباً به بیماران توصیه می کنند که محل تزریق انسولین را از یک ناحیه به ناحیه دیگر برای کاهش التهاب محل تزریق عوض کنند. این مهم است که بدانیم جذب انسولین با سرعت های مختلف در نواحی مختلف بدن انجام می گیرد. انسولین در ناحیه جدار شکم بیشترین سرعت جذب را دارد و در ناحیه پا و باسن آهسته ترین سرعت جذب را دارد و در ناحیه بازو میزان سرعت جذب دارو متوسط است. این موضوع با میزان چربی زیر پوست ارتباط دارد. هر چه میزان چربی زیر پوستی بیشتر باشد سرعت جذب انسولین کاهش می یابد.
به علت تغییرات آناتومیک در جذب ، منطقی به نظر می رسد که در هر روز یک محل برای تزریق انسولین در نظر گرفته شود . تزریق قبل از غذا بهتر است در ناحیه شکمی صورت گیرد که سریعاً جذب صورت می گیرد ( برای جبران ورود کربوهیدراتها ). تزریق در ران یا باسن بهتر است برای دوزهای شبانه باشد تا انسولین به طور تدریجی در هنگام شب جذب شود .
نکته : هر عاملی که روی سرعت جریان خون در ناحیه زیر پوست اثر گذارد جذب انسولین را تغییر می دهد . کشیدن سیگار جریان خون زیرپوستی در بافتها را کاهش می دهد و جذب انسولین تزریق شده را کاهش می دهد . در مقابل عواملی که سبب افزایش دمای پوست می شود مثل ورزش ، سونا ، حمام آب گرم و ماساژ منطقه تزریق می تواند سبب افزایش جذب انسولین شود .
عفونتهای ضعیف نظیر سرماخوردگی ، گلودرد و عفونت مجاری ادراری می توانند بر روی سطح گلوکز خون تأثیر گذاشته و سبب بالا رفتن و یا حتی سبب کتواسیدوز دیابتی می شوند . در مواقع ابتلا به عفونت باید با پزشک خود در مورد نحوه تنظیم انسولین مشاوره مداوم داشته باشید .
• آیا درمان جدیدتری در افق نزدیک در خصوص بیمارانی که انسولین تزریق می کنند وجود دارد ؟
محققان در حال ساخت انسولین جدیدتری هستند که اثرات طولانی تری نسبت به سایر انداع انسولین از خود به جای می گذارد و می تواند در مقادیر و دفعهات کمتری تزریق گردد . همچنین در حال ساخت پمپ های برنامه پذیری هستند که می توانند با جراحی در زیر پوست قرار داده شوند . همچنین محققان در حال بررسی و تحقیق در مورد انسولین استنشاقی هستند که جایگزین تزریق انسولین گردند . به تازگی دانشمندان توانسته اند نوعی انسولین خوراکی تولید کنند که در مراحل تحقیقات انسانی است.
نکته: گاهی اوقات گرچه با انسولین درمان آغاز می شود ، سطح گلوکز خون می تواند به طور ناگهانی بعد از خوردن غذا بالا رود . افزایش میزان فیبر محلول در یک وعده غذایی می تواند باعث کاهش قندخون و حتی کاهش نیاز به انسولین گردد . فیبر محلول را در میوه ها ، سبزیجات و حبوبات مثل لوبیا می توان یافت. این افزایش فیبر دریافتی مزایایی نظیر پایین آوردن سطح LDLسرم (کلسترول بد) را دارد .