کانون سلامتی کانون سلامتی


ديابت با دستگاه گوارش چه می‌كند؟

ديابت با دستگاه گوارش چه می‌كند؟

خلاصه مطلب: از ابتدای زمان تشخیص دیابت نوع 2 و از 5 سال بعد از شروع دیابت نوع 1، ممکن است کار دستگاه گوارش مختل شود. اگر قندخون به مدت طولانی بالا باشد، تغییرات شیمیایی در رشته‌های عصبی ایجاد شده و عروق تغذیه کننده این رشته‌ها دچار آسیب دیدگی می‌شوند. در نتیجه، کار رشته‌های عصبی معده و...



از ابتدای زمان تشخیص دیابت نوع 2 و از 5 سال بعد از شروع دیابت نوع 1، ممکن است کار دستگاه گوارش مختل شود. اگر قندخون به مدت طولانی بالا باشد، تغییرات شیمیایی در رشته‌های عصبی ایجاد شده و عروق تغذیه کننده این رشته‌ها دچار آسیب دیدگی می‌شوند. در نتیجه، کار رشته‌های عصبی معده و روده مختل و یا به کلی متوقف می‌شود. پی آمدهای این واقعه می‌توانند تاخیر تخلیه محتویات معده به روده و یا بروز یبوست یا اسهال در اثر تغییر روند حرکت روده کوچک یا بزرگ باشند.

 

اسهال دیابتی

در بیمار دیابتی کندی حرکت روده باعث رشد بیش از حد باکتری در آن می‌شود. تجمع باکتری‌ها در روده باعث بروز اسهال می‌شود. در صورت اثبات این حالت ممکن است به بیمار آنتی بیوتیک یا داروهای دیگری تجویز شود. علل دیگری هم وجود دارند که می‌توانند باعث بروز اسهال در بیمار دیابتی شوند. در صورت بروز اسهال در بیمار دیابتی و ادامه آن به مدت بیش از 2 هفته، ضمن نیاز به کنترل دقیق قندخون، مراجعه به پزشک متخصص گوارش لازم است. در صورتی که قندخون برای مدت طولانی بالا باشد، ممکن است اختلالاتی مانند تاخیر در تخلیه معده، اسهال و یبوست به وجد بیایند.

 

یبوست دیابتی

ممکن است فرد دیابتی دچار یبوست شود که با مصرف غذاهای حاوی فیبر مثل میوه و سبزی و خوردن مایعات کافی و انجام فعالیت‌های ورزشی تاحدی بهبود می‌یابد. در موارد یبوست طول کشیده، ممکن است پزشک داروهایی را به بیمار تجویز کند. بررسی علت بروز یبوست در بیمار دیابتی توسط پزشک متخصص گوارش لازم است.

برای درمان یبوست مصرف غذاهای حاوی فیبر مثل میوه و سبزی و خوردن مایعات کافی و انجام فعالیت‌های ورزشی موثر هستند. اگر غذا به مدت طولانی در معده بماند می‌تواند مشکلاتی مانند رشد بیش از اندازه باکتری‌ها در اثر تخمیر غذاها ایجاد کند. همچنین ممکن است غذاها به صورت توده‌های سختی در آیند که این خود می‌تواند سبب بروز تهوع و استفراغ در داخل معده شود. اگر این توده‌های سخت غذایی در مسیر عبور غذا از معده به روده انسدادی ایجاد کنند، می‌تواند خطرناک باشند.

تشخیص تاخیر تخلیه معده با یک یا چند روش از روش‌های تشخیصی زیر انجام می‌گیرد:

  • رادیوگرافی معده با ماده حاجب
  • اسکن تخلیه معده با دارو
  • آندوسکوپی قسمت فوقانی دستگاه گوارش

درمان

هدف از درمان اختلال گوارشی ناشی از دیابت آن است که قندخون به خوبی مهار شود و علائم بیمار مرتفع گردد. درمان شامل انسولین، داروهای خوراکی، تغییرات زمان و نحوه غذا خوردن و احیانا درمان‌های ویژه دیگر است.

انسولین برای کنترل قندخون

اگر تاخیر تخلیه معده داشته باشید، سرعت جذب غذا کندتر شده، بنابراین زمان جذب آن را نمی‌توان پیش بینی کرد. به منظور مهار قندخون ممکن است نیاز باشد:

زمان تزریق و یا مقدار انسولین را طبق نظر پزشک تغییر دهید. مکررا سطح قندخون را بعد از خوردن غذا اندازه گیری کنید و به پزشک معالجتان اطلاع دهید تا زمان و مقدار انسولین تزریقی را تنظیم نماید.

نکاتی که در رابطه با تاخیر در تخلیه معده باید به خاطر داشته باشید:

  • بروز این اختلال گوارشی هم در بیماران دیابت نوع 1 و هم نوع 2 ممکن است.
  • این اختلالات گوارشی در نتیجه وارد آمدن صدمه به عصب واگ که نقش آن کنترل حرکت غذا در دستگاه گوارشی است، ایجاد می‌شود و به کندی عبور غذا در معده و روده‌ها منجر می‌گردد.
  • بروز اختلال گوارشی معمولا بعد از گذشت چند سال از شروع دیابت و غالبا ناشی از کنترل نامناسب قندخون است.
  • نشانه‌های این اختلال گوارشی شامل احساس پری زودرس شکم، تهوع، استفراغ و کاهش وزن هستند.
  • درمان شامل تغییراتی در زمان و نحوه غذا خوردن، تغییر در نوع و زمان تزریق انسولین و مصرف داروهای خوراکی است.