کانون سلامتی کانون سلامتی


دیابت و عوارض آن (بخش 1)

دیابت و عوارض آن (بخش 1)

خلاصه مطلب: عوارض دیابت به چند دسته قابل تقسیم است: عوارض حاد، مزمن، کلیوی، بینایی، حمله های قلبی و مغزی در اینجا به توضیح هر یک پرداختیم. ۱.عوارض حاد عوارض حاد شامل دو دسته زیر است: دسته اول: DKA یا کتواسیدوز دیابتی این عارضه در نتیجه کمبود انسولین و افزایش هورمونهای تنظیم کننده متقابل قند خون ایجاد...



عوارض دیابت به چند دسته قابل تقسیم است: عوارض حاد، مزمن، کلیوی، بینایی، حمله های قلبی و مغزی
در اینجا به توضیح هر یک پرداختیم.

۱.عوارض حاد
عوارض حاد شامل دو دسته زیر است:
دسته اول: DKA یا کتواسیدوز دیابتی
این عارضه در نتیجه کمبود انسولین و افزایش هورمونهای تنظیم کننده متقابل قند خون ایجاد می شود و با افزایش قند خون بیش از mg/dl ۲۵۰ و پیدایش اجسام کتونی و اسیدی شدن خون همراه است. عفونت و قطع ناگهانی انسولین در مبتلایان به دیابت نوع یک در پیدایش این وضعیت نقش مهمی دارد. این عارضه عمدتا در مبتلایان به دیابت قندی نوع ۱ و بعضاً در دیابت نوع ۲ مشاهده می شود. علائم آن شامل تهوع، استفراع، درد شکمی، تشنگی، پرنوشی، پرادرای، ضعف، خستگی و بی اشتهایی است. سایر علائمی که پزشک هنگام معاینه بیمار مشاهده می کند شامل افزایش ضربان قلب، کاهش قوام ارتجاعی پوست، افت فشار خون وضعیتی، گرمی یا خشکی پوست و مخاطات بدن، افزایش تعداد تنفس، بوی استون در هوای باز دمی، تغییر وضعیت روانی تا اغماء می باشد.
دسته دوم: وضعیت هیپراسمولار غیر کتونیک یا کمای هیپراسمولار
کمبود انسولین و ناکافی بودن مصرف مایعات از علل زمینه ساز این وضعیت می باشد. عفونت های شدید از جمله عوامل شایع زمینه ساز این وضعیت حاد می باشد و غالباً در اثر یک ناخوشی شدید و همزمان مثل سکته قلبی یا مغزی تشدید می گردد. این وضعیت بیشتر در افراد مسن دیابت نوع ۲ ممکن است ظاهر شود. علائم آن شامل پرادراری، افت فشارخون وضعیتی، انواع نشانه های عصبی و احتمالاً کما بوده و پزشک در معاینه بیمار شاهد علائم از دست رفتن شدید آب بدن، افزایش تعداد ضربان قلب و تغییر وضعیت ذهنی می باشد.
نکته قابل توجه عدم وجود علائمی مثل تهوع، استفراغ ، درد شکمی ، تنفس کوسمول در این وضعیت است.

۲.عوارض مزمن
زمانیکه متوجه ابتلا خود به دیابت می شوید، احتمالاً تعجب می کنید که چگونه دیابت می تواند سبب بروز عوارض بسیاری در قسمت های مختلف بدن شما گردد. دیابت بدلیل تخریب اعصاب و رگهای خونی می تواند سبب ایجاد عوارض گوناگون در سراسر بدن شود .این عوارض به سه دسته قابل تقسیم اند.
دسته اول: تخریب عصب – نوروپاتی
نوروپاتی دیابتی مجموعه ای از اختلالات عصبی است که منجر به بی حسی، درد و ضعف در دست ها، بازوها و پاها می گردد . همچنین سبب ایجاد اختلالاتی در سیستم گوارش، قلب و ارگان های جنسی می شود .حدود 50% از افراد مبتلا به دیابت به درجاتی از تخریب عصب مبتلا هستند. اما در همه ی افراد علائم فیزیکی آن ظاهر نمی شود .نوروپاتی در میان افراد مبتلا به دیابت با سابقه حداقل 25 سال ابتلا به این بیماری و در افرادی که کنترل ضعیفی بر میزان قند خون خود دارند و در افراد با فشارخون بالا، بیشتر و عمومی تر است. مشهورترین نوع نوروپاتی، نوروپاتی محیطی است که بر روی دستها و پاها تأثیر می گذارد. این نوع تخریب عصب، سبب بی حسی در پاها می شود. این موضوع سبب افزایش خطر ابتلا به زخم در ناحیه پا می گردد که اگر بموقع درمان نشود، منجر به قطع عضو می گردد .

دسته دوم: تخریب رگهای خونی بزرگ – ماکرو سکولار
بالا بودن قند خون سبب سخت شدن سرخرگ ها می شود، که همین موضوع سبب حمله قلبی، سکته یا ضعف گردش خون در پاها می شود . بیماری قلبی یکی از علل مرگ و میر افراد دیابتی است. احتمال مرگ و میر افراد بالغ مبتلا به دیابت در اثر بیماری قلبی 2 تا 4 بار بیش از افراد غیر دیابتی است. خطر سکته قلبی در این افراد نیز 2 تا 4 برابر بیشتر از افراد غیر دیابتی است.
دسته سوم: تخریب رگهای خونی کوچک و مویرگها – میکرو سکولار
افزایش میزان قندخون همچنین سبب ضخیم شدن دیواره های مویرگها می شود. این موضوع سبب می شود خون بروی سطح داخلی مویرگ حالت چسبنده ای پیدا کند و می تواند سبب نشت خون از رگهای خونی کوچک شود. این اثرات با هم سبب کاهش گردش خون در پوست نواحی دست و پا می شود . این اثرات همچنین می تواند سبب تغییراتی درگردش خون در چشم ها و کلیه ها گردد .کاهش جریان خون مویرگی می تواند سبب ایجاد لکه های قهوه ای در پاها شود. شما می توانید با کنترل صحیح و خوب قندخون تعدادی از این عوارض را کاهش دهید .
اولین اقدام موثر شما، کاهش مقدار هموگلوبین A1c به مقدار 7% یا کمتر است. تحقیقات نشان داده است که برای هر 1% کاهش مقدار هموگلوبین A1c خطر ابتلا به حمله قلبی 14% و خطر ابتلا به بیماریهای میکرو سکولار 37% و خطر ابتلا به بیماریهای عروق محیطی 43% کاهش می یابد و کاهش هر 1% از مقدار هموگلوبین A1c ، خطر ابتلا به عوارض دیابت را بمیزان بیشتری پائین می آورد . اگر در حال حاضر مبتلا به عوارض دیابت هستید، نگران نباشید. درمانهای زیادی برای رفع این مشکلات وجود دارد. از پزشک خود بخواهید که درمان مناسب را به شما پیشنهاد دهد .

عوارض کلیوی
کار کلیه ها تصفیه کردن مواد زاید از خون است. عمل تصفیه کردن در ساختارهای کوچکی بنام گلومرول که شباهت زیادی به عروق خونی دارد، انجام می شود . در کلیه های سالم گلومرول مواد زاید را از خون خارج می کند اما پروتئین را در خون باقی می گذارد، چرا که این پروتئین ها برای حفظ سلامتی بدن ما ضروری هستند. خون تصفیه شده از کلیه ها خارج می شود و به جریان خون بر میگردد. بالا رفتن قند خون و فشار خون می تواند سبب تخریب گلومرولها شود و اگر گلومرولها تخریب شوند، دیگر نمی توانند وظیفه خود را به خوبی انجام دهند. در نتیجه پروتئین های موجود در خون از گلومرولها به خارج نشت میکند و از طریق ادرار از کلیه ها خارج میگردند. اگر این تخریب درمان نشده و ادامه یابد، مقدار زیادی پروتئین از طریق ادرار از دست می رود. نهایتاً کلیه ها بقدری آسیب می بینند که از فعالیت می افتند . از کار افتادن کلیه ها بقدری در دیابت آرام صورت می گیرد که ممکن است بیمار برای سالها متوجه آن نشود. حدود 30% از افراد مبتلا به دیابت نوع۱و 10 تا 40% از افراد دیابتی نوع۲ مبتلا به بیماریهای کلیوی می گردند که به آن نفروپاتی دیابتی می گوئیم . نفروپاتی عارضه اصلی مرگ و میر و معلولیت ناشی از دیابت قندی بخصوص در مبتلایان به دیابت نوع۱ است. وجود پروتئین در ادرار افراد مبتلا به دیابت قندی با کاهش چشمگیر میزان بقا و افزایش خطر بیماری های قلبی و عروقی همراه است. همچنین افرادی که در اثر دیابت دچار نفروپاتی شده اند، تقریباً همیشه دچار درگیری چشمی (رتینوپاتی دیابتی) نیز گردیده اند .