کانون سلامتی کانون سلامتی


قدم به قدم با فرشته های کوچولو

قدم به قدم با فرشته های کوچولو

خلاصه مطلب: یکی از دغدغه های اصلی والدین در مورد فرزندشان، نوع برخورد آن ها با کودک شان در زمان بیماری است. چراکه به خاطر شرایط خاص فرزندشان دچار سردرگمی می شوند. حتی ممکن است بعضی از این علایم را با نا آرامی کودک اشتباه بگیرند.



همه چیز در مورد کودک مبتلا به دیابت

 

یکی از دغدغه های اصلی والدین در مورد فرزندشان، نوع برخورد آن ها با کودک شان در زمان بیماری است. چراکه به خاطر شرایط خاص فرزندشان دچار سردرگمی می شوند. حتی ممکن است بعضی از این علایم را با نا آرامی کودک اشتباه بگیرند.

 

آیا شما هم با این مشکلات روبرو شدید؟

مادرم همیشه به من می گفت: ” نباید لذت بچگی کردن را از پسرت دریغ کنی! ” اما من به خاطر شرایط خاص فرزندم دچار سردرگمی شده بودم. مدتی بود متوجه شدیم پسرم مدام تشنه اش می شود، آب می خورد و دستشویی می رود؛ و این داستان همچنان ادامه دارد!

معمولا زیاد غذا می خورد، اما وزنش زیاد که نمی شد هیچ، روز به روز لاغر تر می شد… با این وجود با ترس و دغدغه های فکری زیاد، که نمی دانستم چه بلایی قرار است سر فرزندم بیاید، غلبه کردم و سراغ پزشک معالج رفتم تا خطری سلامتی پسرم “آرمان” را تهدید نکند.

پذیرش بیماری دیابت از لحاظ روانی و قبول این شرایط برای من و پدرش خیلی سخت بود، آخر او فقط 6 سال داشت و هنوز می خواست شیطنت و بچگی کند، بالا و پایین بپرد و از دیوار راست بالا برود. ولی با این بیماری مواجه شده بود و تازه می خواست از زبان ما بشنود که بیمار شده، کم کم از نگاه اطرافیان اش فهمید که بیماری خاصی دارد. حالا باید برایش از آمپول هایی صحبت کنیم که در روز باید آن ها را تزریق کند و کنار آمدن با ترس و تجربه تلخ از آمپول آن هم در سن 6 سالگی! به تازگی از دکتر مهربانش شنیده، اسم بیماری اش “دیابت” است!

ما هم همانند بسیاری از پدر و مادرها در این فکر بودیم که شاید کاری کردیم و یا کاری را باید انجام می دادیم و انجام ندادیم! اما دیابت نوع یک، همان دیابتی که در گذشته به نام دیابت کودکان شناخته شده بود و بسیار بعید بود ما مسئول مبتلا شدن فرزندمان به دیابت بوده باشیم. بهتر بود در این زمان به دنبال مقصر نباشیم و قبل از هر کاری، از یک پزشک متخصص مشورت و راهنمایی بخواهیم.

برخلاف چیزی که همه نسبت به دیابت شنیده‌ اند، دیابت جزو بیماری های خطرناک نمی شود که کام فرزندان مبتلا به دیابت را تلخ کند. گرچه متخصصین دیابت بر این اعتقادند که کودکان بیمار نباید از لذت خوردن هیچ غذایی منع شوند و نباید با بخور و نخورهای مادران به سلامت روحی آن‌ها لطمه وارد شود.

یکی از متخصصین دیابت معتقد بود : ” کودکان در سن رشد هستند و بدن آن‌ ها به مواد غذایی متنوعی نیاز دارند و هرگز نباید از لحاظ مصرف مواد خوراکی محدود شوند و برعکس باید از یک هرم غذایی متعادل و متناسب پیروی کنند که همه مواد غذایی با تمامی تنوع موجود در آن گنجانده شود.”

 

حالا باید با زندگی کنار بیاییم

من و پدرش آموختیم که نباید لذت شیرین زندگی کردن را از فرزندمان بگیریم و باید سعی کنیم با اهمیت دادن به  لحظه های شیرین زندگی، از تلخی بیماری فرزندمان بکاهیم. حتی مرز دوستی با او را بی حد و حصر کنیم و بیش از قبل با او بچگی کنیم. هم بازی او باشیم واین امکان را به بیماریش ندهیم که  لذت بچگی کردن را از او  بِروباید.

 

دوستانه شروع کنیم!

ما متوجه شدیم که هيچ كاری براي فرزند ما به خاطر ابتلا به دیابت ممنوع نيست و این بیماری به معنای پایان زندگی نیست، بلکه او باید عاقلانه و به راحتی، راه های کنترل بیماری را بیاموزد و با توجه به شرايط در مورد انجام کارهای روزمره اش تصميم‌ گيري كند. مهم‌ترين هدف ما آموزش به او برای كنترل و درمان ديابت و كاهش علائمی است كه در اثر بيماري خود تجربه می کند. باید سعی می کردیم او را در روند درمان اش دخیل کنیم، از کارهای جزئی مثل آوردن  دستگاه تا نحوه کنترل قند خون و تزریق به موقع انسولین. در اصل باید به فرزندمان اطلاعات پایه ای و کامل در سطح فهم او به او می دادیم تا با یک ارتباط دوستانه باعث ایجاد حس اعتماد در او شویم و او را تشویق به درمان کنیم.

الآن چند سال گذشته است، دیگر پسرم بزرگ شده و قرار است به مدرسه برود و سر کلاس درس حضور داشته باشد. قرار است با خود کلی خاطرات خوش بسازد، از زنگ تفریح گرفته تا زنگ ورزش و شیطنت و بازی با همکلاسی هایش؛ لازم است با گرفتن برنامه منظم و دقیق برای فرزندمان سال تحصیلی خوبی را برای او بیافرینیم.

در واقع قرار است نیمی از روزش را در مدرسه بگذراند. وقتی به این شرایط می ­رسیم، بهترین کار آن است که به فرزندمان چگونگی مدیریت و کنترل قند خونش را آموزش دهیم تا در زمان لازم با اراده، خودباوری و خود کنترلی بتواند با این مسئله دست و پنجه نرم کرده و به روال عادی، زندگی خود را ادامه دهد. نکته مهم دیگری که باید انجام دهیم هم آن است که معلم ­ها و مسئولین مدرسه را در جریان بیماری فرزندمان قرار داده و درباره این بیماری و راه تزریق انسولین، با آن­ ها صحبت کرده و نکات ضروری را به آن ­ها آموزش دهیم.

 

چطور رفتار کنیم؟

نیازی به نگرانی های بی مورد نیست! اگر فرزندمان به اردوی مدرسه می ‌رود، بهتر است کمی متفاوت عمل کنیم و به شادی آن­ ها توجه کرده و با روحیه و انگیزه کافی او را به فعالیت های گروهی و تفریحی تشویق کنیم. این را بدانیم که وسواسی بودن زیاد هم در این زمینه خوب نیست، بنابراین بهتر است وسواس بیش از حد نسبت به كنترل دقيق سطح قند خون او نداشته باشیم. مطمئنا ايده‌آل ما نیز همین است!

مسلم است که کودک مبتلا به دیابت نباید از ورزش محدود شود. کودکان نیازمند نشاط و شادی و سلامتی هستند و ما به عنوان والدینی همراه، باید میزان انسولین قبل از زمان ورزش را 20 تا 30 درصد کمتر بزنیم.

دیابت نوع یک، جنبه ژنتیکی دارد و با محیط نامناسب در کودک به وجود می‌آید. در این بیماری سلول‌های بتا لوزالمعده، که تولید انسولین می­ کنند، دیگر قادر به تولید انسولین نیستند و یا مقدار تولید انسولین آن بسیار پایین می ­آید، تمامی این ­ها باعث می­ شود بدنکودک، با کمبود انسولین مواجه شود.

لازم است که فرزند ما نسبت به وضعیت بالا و پایین رفتن سطح قندخون خود آگاهی لازم را داشته باشد. در واقع، برنامه رژیم غذایی همه اعضای خانواده باید متناسب با رژیم کودک مبتلا به دیابت، سالم و عاری از کالری بالا و قند باشد. همچنین روحیه ورزشکاری نیز باید در خانواده تقویت شود.

 

مخفی کاری ممنوع!

نکته بسیار مهم دیگر آن است که، به هیچ وجه نباید سعی کنیم دیابت فرزندمان را از اطرافیان مخفی نگه داریم، چراکه در این حالت کودک از این وضیعت خجالت کشیده و اعتماد به نفس اش را به کل، از دست خواهد داد. در واقع بهتر است از طریق حمایت عاطفی و روحی به نوعی اعتماد به نفس او را تقویت کنیم، مثلا آموختن یک نوع آلت موسیقی یا کلاس ورزشی متناسب با علاقه و روحیات او، باعث می شود حس کنترل بیشتری بر بیماری اش داشته باشد.

لازم است بدانیم بیماری‌های فصلی و حتی سرماخوردگی، می تواند در قند خون کودک مبتلا به دیابت، نوسان ایجاد کند. بنابراین بهتر است همیشه مراقب سلامتی خود و فرزندمان باشیم تا پای این نوع عفونت­ ها و بیماری­ ها به خانه باز نشده و در نتیجه خطری فرزندمان را تهدید نکند.

اگرچه، مسئولین مدرسه نیز باید شرایط فرزند مبتلا به دیابت را درک کنند، چراکه ممکن است در هر زمانی نیاز به دستشویی رفتن و یا خوردن تغذیه پیدا کند، حتی شاید این شرایط اضطراری در زمان درس باشد. باید در زمان افت قند خون فرزند مبتلا به دیابت، اجازه خوردن و نوشیدن به آن­ ها داده شود.

 

یاد بگیریم هدفمند زندگی کنیم

مراقب باشیم که دیابت الگوي زندگی شخصی و کاری فرزندمان را مختل نکند. اگر سطح قندخون آن­ ها تغییر کند و بالا يا پايين برود، دقت و تمرکز فرزندمان در زمان درس بسیار مشکل خواهد شد. اين مسئله در دوره بلوغ اهمیت بیشتری پیدا خواهد کرد. بنابراین، هدف ما در دوره نوجوانی فرزندمان، آموختن الگوی مناسب زندگی اجتماعی هدفمند و لذت‌ بخش، همراه كنترل ديابت به اوست. همچنین تقویت انگيزه براي رسیدن به ايده ‌آل ‌ترين مدل درمان، به آن ­ها كمك خواهد کرد تا با تلاش و پشتکار، زندگی تحصیلی و کاری خود را به سطح بالای علمی برسانند و به شغل دلخواه شان دست یابند. آن ­ها می توانند با کمی ملاحظه، در کنار موفقیت تحصیلی و کاری به ورزش و سلامتی روحی خود نیز توجه ویژه داشته باشند. به هر حال چه ما و خانواده ما در سلامت کامل باشیم و چه نباشیم، باید در هر شرايطی، هدفمند زندگی کنیم.

 

مشورت، راه حل جادویی!

یادمان باشد که باید، زمان کافی برای بیان دغدغه های خود و فرزندمان بگذاریم و حتما از راهنمایی و مشاوره یک پزشک مجرب استفاده کرده و از او مشورت بخواهیم. حضور در جلسات مشاوره و استفاده از تجربه سایر خانواده هایی که با این بیماری روبه رو هستند می تواند کمک بزرگی در این شرایط محسوب می شود.

تلاش بعدی ما این است که فرزندمان را تشویق کنیم، احساساتش را بیان کرده و به او در ابراز نگرانی هایش کمک کنیم. از طرف دیگر می توانیم با روش های مفرح و سرگرم کننده فرزندمان را آرام کنیم و او را به آرامش دعوت کنیم. همیشه یادمان باشد دلیل مخالفت او، برای بیان احساساتش، بی نیاز بودن و مستقل بودنش به دیگران است. ممکن است احساسات خود را به طور مستقیم بیان نکنند، باید سعی کنیم آن ها را تشویق به حرف زدن در مورد این بیماری کنیم.

 

خانواده ای خونسرد باشیم

گاهی اوقات ممکن است سطح قند خون فرزندمان بالاتر برود! در این زمان باید سعی کنیم آرامش خود را حفظ کرده و اجازه ندهیم کودکمان با تغییر حالتی که در صورت ما ایجاد می ­شود، مضطرب و نگران شود. یادمان باشد کودکان همیشه همه چیز را متوجه می شوند، به خصوص حالاتی که مرتبط با بروز احساسات مختلف در انسان­ ها باشد. کودکان منبع احساس اند و در نتیجه خیلی سریع توجه  تلاطم­ های درونی انسان ­ها می­ شوند.

همانطور که می دانیم کنترل سطح قندخون کودکان همیشه امکان پذیر نیست. اما بهتر است تلاش کنیم سطح آن را در محدوده مشخصی نگه داریم، تا از این طریق به فرزندمان در تنظیم برنامه روزمره اش کمکی کرده باشیم.

 

پشتکار پشتکار پشتکار!

همیشه در خاطرم بود یکی از هم کلاسی ­های دوره دانشجویی ام، مبتلا به دیابتی بود که از کودکی همراهش بود! او که زمانی کودکی کوچک و نیازمند کنترل والدینش بود، دیگر تبدیل به فردی بالغ و بزرگ شده بود. او نه تنها در یک رشته، که در دو رشته مختلف تحصیلات دانشگاهی را ادامه می داد و فردی بسیار خلاق و با اراده بود. پس هرگز فراموش نکنیم که عملکرد صحیح در زمینه کنترل بیماری دیابت، می تواند چقدر به آینده فرزندمان کمک کند.

 

کلید موفقیت در دست ماست!

نکته بسیار مهم دیگر آن است که، باید به فرزندمان احساس اطمینان بدهیم و سعی کنیم با فرزندمان صداقت داشته و با او همدلی کنیم. تلاش کنیم خودمان را جای آن ­ها قرار دهیم تا بیشتر در احساسات شان شریک شویم. او باید بداند که همیشه حقیقت را از شما خواهد شنید. علاوه بر این باید بداند که او هر زمان که بخواهد، گوشی شنوا برای درد و دل ها و مشکلاتش خواهیم بود. بهتر است از نزدیک به سوالات او گوش داده و با ارتباط چشمی او را تایید کنیم تا خاطرش جمع شود که حرف او را کامل درک کرده ایم.

یادمان باشد، با محبت بی دریغ به کودک مبتلا به دیابت، احساس امنیت به او خواهیم داد. باید بدانیم، حس امنیت کودک از اعتماد درونی اش شکل می گیرد. به او اطمینان خاطر دهیم که در این راه همراه او خواهیم بود. مطمئن باشیم کلید موفقیت فرزند مبتلا به دیابت مان، فقط در دست ماست.